Bəziləri düşünürdü ki, Azərbaycan 2020-ci il noyabrın 10-da üçtərəfli Bəyanatla təsbit edilmiş status-kvonu dəyişməyə cürət etməyəcək və Şuşanın azad edilməsi ilə kifayətlənəcək.
Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı tarixi qələbə ölkəmizin həyatında yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu. Şuşanın azad edilməsi bu qələbənin ən mühüm hadisələrindən biri idi. Lakin müharibədən sonra Qarabağda vəziyyət tam sabitləşməmişdi. Bölgədə hələ də bir sıra problemlər qalır, separatçı qüvvələr öz fəaliyyətlərini davam etdirirdilər. Bəzi dairələr hesab edirdi ki, Azərbaycan 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanatla yaranmış vəziyyəti dəyişməyə cürət etməyəcək və Şuşanın azad edilməsi ilə kifayətlənəcək. Ancaq Azərbaycanın sonrakı addımları bu fikirlərin doğru olmadığını göstərdi.Azərbaycan dövləti üçün əsas məsələ yalnız müharibədə qələbə qazanmaq deyildi. Əsas məqsəd ölkəmizin ərazi bütövlüyünü tam bərpa etmək, bütün ərazilərimizdə dövlət hakimiyyətini təmin etmək və Qarabağda davamlı sülh yaratmaq idi. Şuşanın azad olunması bu yolda çox mühüm addım olsa da, hələ görüləcək işlər var idi. Çünki Qarabağda qanunsuz silahlı birləşmələrin mövcudluğu, separatçı rejimin fəaliyyəti və davam edən təxribatlar bölgədə təhlükəsizliyə mane olurdu.Üçtərəfli Bəyanatın imzalanmasından sonra Azərbaycan işğaldan azad edilmiş ərazilərdə böyük quruculuq işlərinə başladı. Dağıdılmış yolların, yaşayış məntəqələrinin, məktəblərin və digər obyektlərin bərpası istiqamətində işlər görüldü. İnsanların öz doğma yurdlarına qayıtması üçün şərait yaradıldı. Eyni zamanda, dövlətimiz bölgədə sülhün təmin olunması və münasibətlərin normallaşması üçün müxtəlif təşəbbüslərlə çıxış edirdi. Lakin qarşı tərəfdən gələn təxribatlar və qanunsuz fəaliyyətlər bu prosesə mənfi təsir göstərirdi.Qarabağda separatçı qüvvələrin silahlanması, yeni hərbi mövqelərin yaradılması və Azərbaycan Ordusunun mövqelərinə qarşı təxribatların törədilməsi vəziyyəti daha da gərginləşdirirdi. Azərbaycan öz ərazisində belə bir vəziyyətin davam etməsini qəbul edə bilməzdi. Çünki heç bir dövlət öz suveren ərazisində qanunsuz silahlı qüvvələrin fəaliyyət göstərməsinə razı ola bilməz. Azərbaycan da beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq öz ərazisində təhlükəsizliyi və konstitusiya quruluşunu təmin etmək hüququna malik idi.Bu dövrdə Azərbaycanın əsas mövqeyi dəyişməz olaraq qalırdı. Ölkəmiz Qarabağda yaşayan erməni sakinlərin hüquqlarının qorunmasını, onların Azərbaycan cəmiyyətinə reinteqrasiyasını və bölgədə normal həyat şəraitinin yaradılmasını təklif edirdi. Lakin separatçı qüvvələr bu prosesə mane olur, bölgədə gərginliyin davam etməsində maraqlı görünürdülər. Beləliklə, müharibədən sonra yaranmış vəziyyətin uzun müddət davam etməsi mümkün deyildi.2023-cü ilin sentyabr ayında Qarabağda baş verən hadisələr Azərbaycanın öz suverenliyini tam bərpa etmək istiqamətində atdığı mühüm addımlardan biri oldu. Sentyabrın 19-da Azərbaycan Ordusu lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başladı. Bu tədbirlərin əsas məqsədi qanunsuz silahlı birləşmələrin fəaliyyətini dayandırmaq, hərbi təxribatların qarşısını almaq və ölkəmizin konstitusiya quruluşunu bərpa etmək idi. Əməliyyat zamanı Azərbaycan Ordusu yüksək peşəkarlıq və hazırlıq nümayiş etdirdi.Antiterror tədbirləri qısa müddətdə başa çatdı və sentyabrın 20-də qanunsuz silahlı birləşmələr silahı yerə qoyaraq təslim oldular. Bununla da Qarabağda separatçı qüvvələrin hərbi fəaliyyəti dayandırıldı. Azərbaycan öz ərazisində dövlət suverenliyini tam təmin etdi. Bu hadisə ölkəmizin müasir tarixində mühüm yer tutdu və Vətən müharibəsində əldə edilmiş qələbənin məntiqi davamı oldu.Bu hadisələrin baş verməsi bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan dövləti öz milli maraqlarını qorumaq məsələsində qətiyyətlidir. Bəzi insanların düşündüyü kimi, ölkəmiz Şuşanın azad edilməsi ilə kifayətlənmədi. Əksinə, qarşıya qoyulan əsas məqsədə çatmaq üçün öz siyasətini davam etdirdi. Şuşa əməliyyatı ilə başlayan tarixi qələbə prosesi sonrakı hadisələrlə tamamlandı və Azərbaycanın bütün ərazilərində suverenliyi bərpa olundu.Qarabağda suverenliyin bərpasından sonra bölgədə yeni həyatın qurulması üçün geniş işlərə başlanıldı. Uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların geri qayıtması üçün yaşayış evləri, məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial obyektlər tikilməyə başladı. Yolların çəkilməsi, infrastrukturun yenilənməsi və iqtisadi fəaliyyətin inkişaf etdirilməsi Qarabağın gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu işlər göstərir ki, Azərbaycanın məqsədi yalnız torpaqları azad etmək deyil, həm də həmin ərazilərdə təhlükəsiz və firavan həyat yaratmaqdır.Mənim fikrimcə, Qarabağ Zəfərinin ən mühüm tərəflərindən biri xalqımızın öz birliyini və iradəsini qoruyub saxlamasıdır. Şuşanın azad edilməsi, sonrakı antiterror tədbirləri və suverenliyimizin tam bərpası bir-birini tamamlayan tarixi hadisələrdir. Bu hadisələrin hər biri Azərbaycan xalqının yaddaşında xüsusi yer tutacaq. Ən əsası isə odur ki, gələcək nəsillər bu tarixdən Vətənə bağlılıq, birlik və mübarizə əzmi haqqında çox şey öyrənəcəklər. Qarabağda əldə olunan qələbə xalqımızın gücünü göstərən və tariximizdə daim qürurla xatırlanacaq böyük hadisədir.
Zərdab Gənclər evinin psixoloqu-Cəvahir Murtuzayeva
Şərh yazın