Milli dövlətçilik ənənələrinin inkişafına xidmət etmişÜmummilli Lider Heydər Əliyevin önəmli təşəbbüsü.
Azərbaycan xalqının zəngin dövlətçilik tarixi, qədim milli adət-ənənələri və özünəməxsus mədəniyyəti vardır. Xalqımız tarix boyu öz dilini, milli kimliyini və mənəvi dəyərlərini qoruyub saxlamağa çalışmışdır. Bu dəyərlərin qorunmasında və gələcək nəsillərə çatdırılmasında görkəmli dövlət xadimi, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin mühüm xidmətləri olmuşdur. Onun həyata keçirdiyi təşəbbüslər Azərbaycanın milli dövlətçilik ənənələrinin inkişafına, xalqımızın öz milli kimliyini daha dərindən dərk etməsinə böyük təsir göstərmişdir.Heydər Əliyevin milli dövlətçilik tariximizdə mühüm yer tutan təşəbbüslərindən biri Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi qorunması və inkişaf etdirilməsi ilə bağlı olmuşdur. O dövrdə Azərbaycan Sovet İttifaqının tərkibində idi və rus dilinin geniş istifadə olunması milli dillərin mövqeyinə təsir göstərirdi. Belə bir şəraitdə Azərbaycan dilinin qorunması və onun dövlət idarəçiliyində öz layiqli yerini tutması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Heydər Əliyev ana dilimizin xalqımızın milli varlığının əsas göstəricilərindən biri olduğunu yaxşı anlayırdı.Bu istiqamətdə atılan ən mühüm addımlardan biri 1978-ci ildə Azərbaycan SSR Konstitusiyasına Azərbaycan dilinin dövlət dili olması haqqında müddəanın daxil edilməsi idi. Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə bu müddəanın Konstitusiyada təsbit olunması həmin dövr üçün çox mühüm hadisə idi. Çünki bu qərar Azərbaycan dilinin hüquqi statusunu möhkəmləndirir, onun qorunmasına və inkişafına şərait yaradırdı. Ana dilimizin dövlət dili kimi tanınması xalqımızın milli özünüdərkinin güclənməsinə də təsir göstərdi. Bu təşəbbüs Heydər Əliyevin milli maraqlara bağlılığını və uzaqgörən siyasətini göstərən mühüm nümunələrdən biri oldu. Heydər Əliyev ana dilinin yalnız gündəlik ünsiyyət vasitəsi olmadığını, həm də xalqın tarixini, mədəniyyətini və düşüncə tərzini yaşadan əsas dəyər olduğunu qeyd edirdi. O, Azərbaycan dilinin inkişafı üçün ziyalıların, yazıçıların, alimlərin və müəllimlərin fəaliyyətinə böyük əhəmiyyət verirdi. Ana dilində təhsilin, elmin və mədəniyyətin inkişafı milli düşüncənin formalaşmasına kömək edirdi. Bu səbəbdən dilimizin qorunması onun dövlətçilik siyasətində mühüm istiqamətlərdən biri idi.Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da Heydər Əliyev milli dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi üçün mühüm addımlar atdı. Müstəqilliyin ilk illərində ölkədə siyasi və iqtisadi çətinliklər mövcud idi. Dövlətçiliyin qorunması, ölkədə sabitliyin yaradılması və müstəqil idarəçilik sisteminin formalaşdırılması vacib məsələlərdən idi. Heydər Əliyev xalqın tələbi ilə siyasi hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra dövlət quruculuğu sahəsində geniş islahatlara başladı. Onun əsas məqsədi Azərbaycanın müstəqilliyini qorumaq, milli maraqlara əsaslanan dövlət idarəçiliyi yaratmaq və ölkənin gələcək inkişafını təmin etmək idi. Bu dövrdə həyata keçirilən mühüm təşəbbüslərdən biri də müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının hazırlanması və qəbul edilməsi oldu. Heydər Əliyevin rəhbərlik etdiyi komissiya tərəfindən hazırlanan Konstitusiya ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edildi. Bu sənəd müstəqil dövlətimizin hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi. Konstitusiyada dövlətin müstəqilliyi, suverenliyi, ərazi bütövlüyü, dövlət dili, dövlət rəmzləri və vətəndaşların hüquqları öz əksini tapdı. Beləliklə, Azərbaycanın dövlətçilik ənənələri müasir hüquqi əsaslar üzərində daha da möhkəmləndirildi. Ümummilli Liderin digər mühüm təşəbbüslərindən biri də azərbaycançılıq ideyasının inkişaf etdirilməsi idi. Bu ideya ölkəmizdə yaşayan insanların milli, dini və etnik mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, Azərbaycan dövlətinə və xalqına bağlılığını ifadə edirdi. Heydər Əliyev hesab edirdi ki, xalqın birliyi və həmrəyliyi dövlətin möhkəmliyinin əsas şərtlərindəndir. Azərbaycançılıq ideyası insanları ortaq tarix, dil, mədəniyyət və vətən sevgisi ətrafında birləşdirirdi. Bu yanaşma milli dövlətçilik düşüncəsinin formalaşmasında mühüm rol oynadı. Heydər Əliyev milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına da xüsusi diqqət yetirirdi. O, xalqımızın adət-ənənələrinin, musiqisinin, ədəbiyyatının, incəsənətinin və tarixi abidələrinin yaşadılmasını vacib hesab edirdi. Çünki dövlətçilik yalnız siyasi idarəçilikdən ibarət deyil. Dövlətin güclü olması üçün xalqın öz tarixinə, mədəniyyətinə və milli dəyərlərinə sahib çıxması da lazımdır. Bu baxımdan milli irsin qorunması, gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi və Azərbaycan tarixinin öyrənilməsi onun fəaliyyətində mühüm yer tuturdu.Onun gənclərlə bağlı təşəbbüsləri də milli dövlətçilik ənənələrinin gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edirdi. Gənclərin təhsil alması, müxtəlif sahələrdə bilik və bacarıqlarını artırması, ölkənin ictimai həyatında fəal iştirak etməsi üçün şərait yaradılmasına önəm verilirdi. Gənclərin öz ana dilini bilməsi, tarixini tanıması və dövlət rəmzlərinə hörmətlə yanaşması vacib hesab olunurdu. Çünki gələcəkdə ölkəni idarə edəcək və inkişaf etdirəcək nəsil məhz gənclərdir.Heydər Əliyevin təşəbbüsləri ordu quruculuğu və Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin inkişafı sahəsində də özünü göstərirdi. Müstəqildövlətingüclüordusununolması, ölkənintəhlükəsizliyinintəminedilməsivəbeynəlxalqaləmdəözmövqeyinimöhkəmləndirməsidövlətçilikbaxımındanmühüməhəmiyyətdaşıyırdı. Bu istiqamətdəgörülənişlərAzərbaycanınmüstəqildövlətkimimöhkəmlənməsinəxidmətedirdi.Bu günAzərbaycandilinindövlətdilikimiişlədilməsi, milli bayrağımıza, gerbimizəvəhimnimizəhörmətgöstərilməsi, milli-mənəvidəyərlərimizinqorunmasıdövlətçilikənənələrimizindavametdiyinigöstərir. HeydərƏliyevinvaxtiləirəlisürdüyütəşəbbüslərmüstəqilAzərbaycanınformalaşmasındamühümroloynamışdır. Xüsusilə ana dilimizindövlətdilikimiqorunmasıiləbağlıatılanaddımlarxalqımızın milli kimliyininyaşadılmasıbaxımındanböyükəhəmiyyətdaşıyır.Mənhesabedirəm ki, hərbirxalqıngələcəyionunözköklərinə, tarixinəvə milli dəyərlərinənəqədər sahib çıxmasındanasılıdır. HeydərƏliyevinfəaliyyətidəbubaxımdanAzərbaycanxalqıüçünmühümtarixiəhəmiyyətdaşıyır. Onuntəşəbbüslərinəticəsində milli dövlətçilikdüşüncəsidaha da möhkəmlənmiş, müstəqilAzərbaycanıngələcəkinkişafıüçünvacibəsaslaryaradılmışdır. Bu dəyərləriqorumaq, ana dilimizisevmək, tariximiziöyrənməkvədövlətimizəhörmətləyanaşmaqhərbirimizinüzərinədüşənməsuliyyətdir.Bu gün biz ÜmummilliLiderHeydərƏliyevin milli dövlətçilikənənələrinininkişafınaxidmətedəntəşəbbüslərinixatırlayarkən, onlarınyalnızkeçmişə aid olmadığınıgörürük. Həmintəşəbbüslərbugündəözəhəmiyyətiniqoruyurvəgələcəknəsillərüçünörnəkolaraqqalır.
Zərdab Gənclər evi SXM-İN baş mühasibi-Cəmilə Şirinova
Şərh yazın