Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası müstəqil dövlətimizin ali hüquqi qüvvəyə malik olan əsas qanunu, dövlət quruluşunun və cəmiyyət həyatının hüquqi əsaslarını müəyyən edən mühüm sənəddir. Konstitusiya dövlətin siyasi, iqtisadi və sosial sisteminin əsas prinsiplərini müəyyənləşdirir, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının qorunmasına təminat verir. O, müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm yer tutur və ölkəmizin demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət kimi inkişafının əsasını təşkil edir.

Azərbaycan Respublikasının ilk milli Konstitusiyası 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi (referendum) yolu ilə qəbul edilmişdir. Konstitusiyanın hazırlanması Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilmişdir. Ulu Öndərin siyasi uzaqgörənliyi və dövlətçilik təcrübəsi nəticəsində müstəqil Azərbaycanın hüquqi əsaslarını müəyyən edən müasir və demokratik Konstitusiya layihəsi hazırlanmışdır. Bu tarixi hadisə ölkəmizdə yeni dövlət idarəetmə sisteminin formalaşmasına və hüquqi islahatların həyata keçirilməsinə geniş imkanlar yaratmışdır.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası 5 bölmə, 12 fəsil və 158 maddədən ibarətdir. Konstitusiyada Azərbaycan dövlətinin demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar respublika olması təsbit edilmişdir. Dövlət hakimiyyətinin yeganə mənbəyinin xalq olduğu müəyyənləşdirilmiş, hakimiyyətin qanunvericilik, icra və məhkəmə qollarına bölünməsi prinsipi təsbit olunmuşdur. Bu prinsiplər dövlət idarəçiliyində qanunçuluğun, tarazlığın və hüquqi sabitliyin təmin edilməsinə xidmət edir.

Konstitusiyanın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına xüsusi yer verilməsidir. Əsas Qanunun III fəslində hər kəsin yaşamaq, azadlıq, şəxsi toxunulmazlıq, mülkiyyət, təhsil, əmək, istirahət, sağlamlığın qorunması, fikir və söz azadlığı kimi hüquqları təsbit olunmuşdur. İnsan hüquq və azadlıqlarının qorunması dövlətin ali məqsədi kimi müəyyən edilmişdir. Bu müddəalar Azərbaycanda demokratik cəmiyyətin inkişafı və hüquqi dövlət quruculuğu üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Zamanın tələblərinə və ölkənin inkişafına uyğun olaraq Konstitusiyaya üç dəfə – 2002, 2009 və 2016-cı illərdə referendum vasitəsilə əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Bu dəyişikliklər dövlət idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsinə, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsinin gücləndirilməsinə və qanunvericilik bazasının müasirləşdirilməsinə yönəlmişdir.

Konstitusiya yalnız dövlət orqanlarının fəaliyyətini tənzimləyən hüquqi sənəd deyil, həm də hər bir vətəndaşın hüquq və vəzifələrini müəyyən edən mühüm ictimai dəyərdir. Hər bir vətəndaş Konstitusiyaya və qanunlara hörmət etməli, digər şəxslərin hüquqlarını qorumalı, dövlət müstəqilliyinin və suverenliyinin möhkəmləndirilməsinə öz töhfəsini verməlidir.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası dövlət müstəqilliyimizin, milli suverenliyimizin, hüquqi sabitliyimizin və demokratik inkişafımızın əsas təminatıdır. Onun müddəalarına əməl edilməsi, Konstitusiyanın aliliyinin qorunması və hüquqi dəyərlərin cəmiyyətdə möhkəmləndirilməsi hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Konstitusiya müstəqil Azərbaycan dövlətinin bu günü və gələcəyi üçün möhkəm hüquqi təməl rolunu oynayır.

Etibar Talıbov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini