Tarixi ədalətin təntənəsi – Laçının azadlığı və dirçəlişi
Laçın şəhəri Azərbaycan xalqının milli yaddaşında tarixi ədalətin bərpasını, ərazi bütövlüyünün təmin olunmasını və işğaldan azad edilmiş torpaqlarda yeni inkişaf mərhələsinin başlanmasını təcəssüm etdirən əlamətdar tarixdir. Laçın Azərbaycanın strateji əhəmiyyətə malik rayonlarından biri olmaqla yanaşı, zəngin təbii sərvətləri, əlverişli coğrafi mövqeyi və qədim yaşayış məskənləri ilə ölkənin tarixində xüsusi yer tutur.
1992-ci il mayın 18-də Laçın rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilməsi nəticəsində rayonun əhalisi doğma yurdlarından didərgin salınmış, yaşayış məntəqələri dağıdılmış və ərazidə genişmiqyaslı destruktiv proseslər həyata keçirilmişdir. Uzun illər ərzində Laçının işğal altında qalması Azərbaycan dövlətinin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri olmuş, ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü siyasət həyata keçirilmişdir.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası baxımından dönüş nöqtəsi oldu. Azərbaycan Ordusunun hərbi uğurları və 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanat nəticəsində Laçın rayonu 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarıldı. Bununla da rayonun inzibati ərazisinin böyük hissəsi üzərində Azərbaycanın suverenliyi bərpa edildi.
Lakin Laçın şəhərinin və Zabux, Sus kəndlərinin azadlığı məsələsi sonrakı mərhələdə öz həllini tapdı. 2022-ci il avqustun 26-da Azərbaycan Ordusunun nəzarəti nəticəsində Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Bu hadisə təkcə hərbi-siyasi baxımdan deyil, həm də tarixi və mənəvi aspektdən böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Beləliklə, uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş Laçın sakinlərinin öz şəhərlərinə qayıdışına real imkan yarandı.
Laçının azad edilməsi Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həyata keçirdiyi ardıcıl siyasətin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu proses həm də işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması siyasəti ilə tamamlanır. Müasir mərhələdə Laçında həyata keçirilən infrastruktur layihələri, yaşayış məhəllələrinin salınması, sosial obyektlərin yaradılması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi şəhərin yeni inkişaf modelini formalaşdırır.
Laçının dirçəldilməsi Azərbaycanın postmüharibə dövründə qarşıya qoyduğu strateji məqsədlərin – dayanıqlı məskunlaşma, regional inkişaf, müasir infrastrukturun yaradılması və əhalinin doğma yurda qayıdışının təmin olunmasının mühüm nümunələrindən biridir. Bu baxımdan 26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü yalnız bir şəhərin azadlığının ildönümü deyil, həm də tarixi ədalətin bərpasının, milli iradənin və dövlətçilik əzminin rəmzidir.
Laçının azadlığı ilə tariximizin mühüm səhifələrindən biri yenidən yazıldı. Bu gün Laçın dağıntıların deyil, quruculuğun, məcburi köçkünlüyün deyil, Böyük Qayıdışın, işğalın deyil, Azərbaycanın suverenliyinin və inkişafının simvolu kimi yeni tarixini yaşayır.
Rəsul Abbasov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
Şərh yazın