Latviyanın Baltik regionunda logistika mərkəzi kimi mövqeyi Azərbaycanın isə Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizində strateji rolu bu əməkdaşlığı daha da aktuallaşdırır
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində regional əməkdaşlıq modelləri dövlətlərin inkişaf strategiyalarında mühüm yer tutur. Bu baxımdan Bakı ilə Riqa arasında formalaşan münasibətlər yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsini aşaraq, daha geniş geosiyasi və iqtisadi məzmun qazanmışdır. Azərbaycan ilə Latviya arasında münasibətlər son illərdə xüsusilə dinamik inkişaf edərək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmiş və yeni perspektivlər açmışdır.
Azərbaycan və Latviya arasında diplomatik münasibətlər 11 yanvar 1994-cü ildə qurulmuşdur. Hər iki ölkə müstəqilliklərini 1990-cı illərin əvvəllərində bərpa etdikdən sonra qarşılıqlı tanınma və əməkdaşlıq istiqamətində mühüm addımlar atmışdır. 2005-ci ildə Azərbaycanın Riqada nümayəndəliyinin açılması, 2006-cı ildə isə Latviyanın Bakıda səfirliyinin fəaliyyətə başlaması əlaqələrin institusional əsaslarını möhkəmləndirmişdir. İkitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələ 2017-ci ildə imzalanmış “Strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə” olmuşdur. Bu sənəd münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə çıxarmışdır. Bakı ilə Riqa arasında siyasi dialoq yüksək səviyyədə və müntəzəm xarakter daşıyır. Prezidentlər, hökumət üzvləri və parlament nümayəndələri arasında qarşılıqlı səfərlər münasibətlərin davamlı inkişafını təmin edir. Son illərdə keçirilən strateji dialoq görüşləri əməkdaşlığın geniş spektrini əhatə edir. 2023–2025-ci illərdə keçirilən görüşlərdə iqtisadiyyat, nəqliyyat, logistika, regional təhlükəsizlik və beynəlxalq məsələlər əsas müzakirə mövzuları olmuşdur. Bu dialoq formatı tərəflər arasında koordinasiyanı gücləndirir, həmçinin Avropa İttifaqı–Azərbaycan münasibətləri kontekstində Latviyanın rolunu daha da ön plana çıxarır.Azərbaycan və Latviya iqtisadi sahədə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq qurmuşdur. Ticarət, nəqliyyat-logistika, informasiya texnologiyaları və “yaşıl enerji” sahələri prioritet istiqamətlər kimi çıxış edir.
Latviyanın Baltik regionunda logistika mərkəzi kimi mövqeyi Azərbaycanın isə Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizində strateji rolu bu əməkdaşlığı daha da aktuallaşdırır. Bu baxımdan Bakı–Riqa xətti Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında mühüm tranzit körpüsü rolunu oynaya bilər.Eyni zamanda, enerji təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlıq Avropa üçün alternativ enerji mənbələrinin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.İki ölkə arasında münasibətlər yalnız siyasi və iqtisadi sahələrlə məhdudlaşmır. Təhsil və mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq da intensiv xarakter daşıyır. Latviyada Azərbaycan tələbələrinin təhsil alması, müxtəlif mədəni layihələrin həyata keçirilməsi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirir. Riqada fəaliyyət göstərən “Latviya–Azərbaycan” mədəniyyət cəmiyyəti və müxtəlif humanitar təşəbbüslər bu əlaqələrin davamlılığını təmin edir.Azərbaycan və Latviya beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də sıx əməkdaşlıq edir.
Bakı və Riqa arasında münasibətlər sadəcə ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsi ilə məhdudlaşmır, həm də regional və beynəlxalq miqyasda əhəmiyyətli strateji tərəfdaşlıq modelinə çevrilmişdir.
Bu əməkdaşlıq qarşılıqlı maraqlara, siyasi iradəyə və ortaq dəyərlərə əsaslanaraq davamlı şəkildə inkişaf edir. Mövcud dinamika göstərir ki, yaxın gələcəkdə Azərbaycan və Latviya arasında əlaqələr daha da genişlənəcək və yeni sahələri əhatə edərək hər iki ölkənin inkişafına töhfə verəcəkdir.
Fərid Qurbanov – Zərdab rayonu, Təzəkənd kənd sakini, fəal gənc
Şərh yazın