Şuşa Bəyannaməsinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun regional sabitliyə və təhlükəsizliyə xidmət etməsidir
2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı və Qarabağın ürəyi sayılan Şuşa şəhərində çox mühüm bir sənəd imzalandı. Bu sənəd “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” adlanır. Şuşa Bəyannaməsi təkcə iki dövlət arasında imzalanmış növbəti əməkdaşlıq sənədi deyil, eyni zamanda Azərbaycan və Türkiyə münasibətlərinin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən mühüm siyasi yol xəritəsidir. Bu sənədin məhz Şuşada imzalanması xüsusi məna daşıyır. Çünki Şuşa şəhəri 2020-ci ildə Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı nəticəsində işğaldan azad edildi. Şuşanın azad olunması Azərbaycanın tarixi Zəfərinin simvoluna çevrildi. Buna görə də müttəfiqlik münasibətlərini təsdiqləyən belə əhəmiyyətli sənədin məhz Şuşada imzalanması bütün dünyaya verilən mühüm siyasi mesaj idi. Azərbaycan və Türkiyə əsrlər boyu ortaq tarixə, eyni köklərə, dilə, dinə və mədəniyyətə malik olan iki qardaş xalqdır. Bu münasibətlərin əsasını Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məşhur “Bir millət, iki dövlət” kəlamı təşkil edir. Uzun illər ərzində bu fikir iki ölkə arasındakı münasibətlərin əsas fəlsəfəsinə çevrilib. Şuşa Bəyannaməsi isə bu qardaşlığın və dostluğun daha yüksək səviyyəyə yüksəldiyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bəyannamənin imzalanması ilə Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlər strateji tərəfdaşlıq mərhələsindən müttəfiqlik mərhələsinə keçdi. Bu isə o deməkdir ki, hər iki dövlət gələcəkdə siyasi, iqtisadi, hərbi və digər sahələrdə daha sıx əməkdaşlıq edəcək, ortaq maraqlarını birlikdə qoruyacaq.
Şuşa Bəyannaməsinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun regional sabitliyə və təhlükəsizliyə xidmət etməsidir. Bu sənəd göstərdi ki, Azərbaycan və Türkiyə bölgədə sülhün, əməkdaşlığın və təhlükəsizliyin qorunmasında birgə fəaliyyət göstərmək niyyətindədirlər. İki dövlət bundan sonra da mühüm məsələlərdə vahid mövqedən çıxış etməyi qarşılarına məqsəd qoyublar. Sənəddə xarici siyasət sahəsində əməkdaşlığa xüsusi yer ayrılıb. Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq təşkilatlarda bir-birini dəstəkləməyə, qlobal və regional məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış etməyə davam edəcəklər. Bu əməkdaşlıq hər iki ölkənin beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına kömək edir. Bu gün həm Azərbaycan, həm də Türkiyə dünyanın müxtəlif siyasi platformalarında bir-birinin haqq səsini müdafiə edən etibarlı tərəfdaşlar kimi çıxış edirlər. Şuşa Bəyannaməsinin ən çox diqqət çəkən istiqamətlərindən biri müdafiə və hərbi əməkdaşlıq sahəsidir. Sənədə əsasən, tərəflərdən birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə və ya ərazi bütövlüyünə təhlükə yaranarsa, qarşılıqlı məsləhətləşmələr aparılacaq və zəruri addımlar atılacaq. Bu müddəa iki ölkə arasında qarşılıqlı etimadın və strateji tərəfdaşlığın ən yüksək səviyyəyə çatdığını göstərir.
Son illərdə Azərbaycan və Türkiyə Silahlı Qüvvələri arasında keçirilən birgə hərbi təlimlər, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq və hərbi təhsil proqramları bu münasibətlərin praktiki nəticələridir. Bu əməkdaşlıq hər iki ölkənin müdafiə imkanlarını gücləndirir və regionda təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə töhfə verir. Şuşa Bəyannaməsində nəqliyyat və kommunikasiya layihələrinin inkişafı da mühüm yer tutur. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsi diqqət mərkəzindədir. Bu dəhliz Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvanla birləşdirməklə yanaşı, Türk dünyasını bir-birinə daha da yaxınlaşdıracaq. Eyni zamanda Avropa ilə Asiya arasında yeni və daha əlverişli nəqliyyat marşrutlarının formalaşmasına imkan yaradacaq.
Fazil Kərimov – Zərdab rayonu, İsaqbağı kənd sakini, təqaüddə olan müəllim
Şərh yazın