Xalqımıza qarşı törədilmiş qanlı faciə
XX əsrin əvvəllərində və sonrakı dövrlərdə Azərbaycan xalqı dəfələrlə ağır faciələrlə üz-üzə qalmış, dinc əhaliyə qarşı törədilən qətliamlar tariximizin ən ağrılı səhifələrindən birini təşkil etmişdir. Bu hadisələr zamanı insanlar milli mənsubiyyətinə, yaşına və cinsinə baxılmadan amansız şəkildə qətlə yetirilmiş, kəndlər və şəhərlər viran qoyulmuşdur. Uşaq, qadın və qocaların belə bu vəhşiliklərdən xilas ola bilməməsi həmin dövrün nə qədər faciəvi olduğunu açıq şəkildə göstərir.
Tarixi mənbələr və şahid ifadələri göstərir ki, bu qətliamlar yalnız azərbaycanlılara qarşı deyil, eyni zamanda bölgədə yaşayan digər xalqlara – ləzgilərə, yəhudilərə, ruslara, avarlara və talışlara qarşı da yönəlmişdir. İnsanlar kütləvi şəkildə qılıncdan keçirilmiş, diri-diri yandırılmış, yaşayış məntəqələri yerlə-yeksan edilmişdir. Bu cür amansız davranışlar insanlıq əleyhinə cinayət kimi qiymətləndirilməli və unudulmamalıdır.
Təkcə insan itkisi ilə kifayətlənməyən bu faciələr milli-mədəni irsimizə də ağır zərbə vurmuşdur. Tarixi memarlıq abidələri, məscidlər, məktəblər, xəstəxanalar və digər ictimai binalar dağıdılmış, bir xalqın yaddaşını və kimliyini əks etdirən maddi dəyərlər məhv edilmişdir. Bu isə yalnız həmin dövr üçün deyil, gələcək nəsillər üçün də böyük itki deməkdir.
Belə hadisələrin xatırlanması və öyrənilməsi olduqca vacibdir. Tarixin bu qaranlıq səhifələri unudulmamalı, gələcək nəsillərə düzgün şəkildə çatdırılmalıdır ki, oxşar faciələrin bir daha təkrarlanmasına yol verilməsin. Eyni zamanda, bu cür hadisələrin beynəlxalq səviyyədə tanınması və hüquqi qiymət alması da mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Nəticə etibarilə, dinc əhaliyə qarşı törədilmiş qətliamlar yalnız bir xalqın deyil, bütün bəşəriyyətin faciəsidir. Bu hadisələr bizə sülhün, qarşılıqlı hörmətin və humanizmin nə qədər vacib olduğunu bir daha xatırladır. Tarixi yaddaşımızı qorumaq və ədalətin bərpası istiqamətində səylərimizi davam etdirmək hər birimizin borcudur.
Firdovsi Məmmədov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
Şərh yazın